Evaluatie protocol onderzoek (SEP)

 

In internationale vergelijkingen scoort het onderzoek aan de Nederlandse universiteiten en onderzoeksinstituten onverminderd hoog. Systematische evaluaties van wetenschappelijke kwaliteit en relevantie dragen daar sinds de jaren ’80 in grote mate aan bij. Door deze systemen voortdurend te verbeteren tonen de universiteiten en onderzoeksinstituten van KNAW en NWO zich eigenaar en bewaker van de hoge kwaliteit van de wetenschapsbeoefening.

De evaluaties van wetenschappelijk onderzoek worden uitgevoerd met een Evaluatie Protocol, ontwikkeld door KNAWNWO en VSNU. Het evaluatie protocol vormt de kern van het stelsel voor kwaliteitszorg van onderzoek en heeft zijn grote waarde inmiddels bewezen. In 2013 is het Standaard Evaluatie Protocol (SEP) 2009-2015 geëvalueerd en door de VSNU, NWO en KNAW geheel herzien om het stelsel beter te laten aansluiten op de eisen die wetenschap en maatschappij nu stellen. Het SEP 2015-2021 heeft vervolgens een aantal verbeterpunten doorgevoerd. Het nieuwe SEP 2021-2027 is in 2020 gelanceerd en is omgedoopt tot Strategie Evaluatie Protocol om sterker de rol van de strategie van onderzoeksgroepen te benadrukken. Ook zijn actuele ontwikkelingen op gebied van Erkennen en Waarderen van wetenschappers en Open Science geïntegreerd in dit protocol. Vanaf 2021 worden evaluaties uitgevoerd volgens het SEP 2021-2027.
 
Strategy Evaluation Protocol 2021-2027

Het Strategy Evaluation Protocol (SEP) voor 2021-2027 is vastgesteld door VSNU, NWO en KNAW. Alle onderzoeksinstituten en onderzoeksgroepen bij universiteiten worden eens per zes jaar door een externe evaluatiecommissie beoordeeld. Het SEP geeft richtlijnen voor het evalueren van onderzoek en van onderzoeksbeleid. De SEP-evaluaties geven besturen en onderzoekseenheden de gelegenheid de kwaliteit van het onderzoek te volgen en te verbeteren in het kader van de voortgaande institutionele kwaliteitszorgcyclus. 

Het SEP is een flexibel instrument, bedoeld om met minimale inspanning maximale winst uit onderzoeksevaluaties te halen. De evaluatie vindt plaats op basis van drie criteria:

  • Kwaliteit van het onderzoek
  • Maatschappelijke relevantie van het onderzoek
  • Levensvatbaarheid van de onderzoeksgroep

 

Het protocol 2021-2027 is omgedoopt tot Strategy Evaluation Protocol om te benadrukken dat de evaluatie van het onderzoek wordt gedaan in de context van de zelf-gestelde doelen en strategie van een onderzoekseenheid. Ter voorbereiding op de evaluatie schrijft de onderzoeksgroep een zelfevaluatierapport van maximaal 20 pagina’s. In dit rapport wordt aandacht besteed aan de bovengenoemde criteria. Daarnaast moet in de zelf-evaluatie aandacht besteed worden aan specifieke aspecten als Open Science, Academic Culture, HR-beleid, en PhD-beleid. De onderzoekseenheden kunnen zelf bepalen welke indicatoren ze geschikt achten voor het evalueren van het onderzoek van hun eenheid. 

De evaluatiecommissie beoordeelt de zelf-rapportage en bezoekt de onderzoeksgroep tijdens een zogenoemde 'site-visit'. Samen met het zelfevaluatierapport vormt deze site-visit de basis voor het oordeel van de commissie. Er worden geen kwantitatieve beoordelingen meer gegeven aan onderzoekseenheden; de nadruk ligt op kwalitatieve beoordelingen waarmee de eenheid in de toekomst aan de slag kan. Door in de evaluatie aandacht te geven aan de aspecten Open Science, Academic Culture, HR-beleid, en PhD-beleid, krijgen maatschappelijke ontwikkelingen zoals het erkennen en waarderen van wetenschappers een plek.