Print
 
 

Onderzoekinformatiesystemen/Open Knowledge Base


Belang van kennis over onderzoek

De uitkomsten van wetenschappelijk onderzoek zoals publicaties en datasets, moeten zoveel mogelijk publiek toegankelijk zijn (open science beleid; open by default, closed if necessary). Hetzelfde geldt voor de zogenaamde wetenschappelijke metadata. Deze metadata zorgt dat de uitkomsten gemakkelijk vindbaar zijn. Daarbij moet deze metadata zelf ook toegankelijk, interoperabel en herbruikbaar zijn (FAIR principes: Findable, Accessible, Interoperable, Reusable).


Daarnaast worden deze metadata gebruikt om overzichten te genereren zoals aantal artikelen, percentage open access ervan, hun citatie-index en impact-factor, de maatschappelijke impact zoals bijvoorbeeld de bijdrage aan Sustainable Development Goals. Overzichten kunnen ook gebruikt worden bij de beoordeling van subsidieaanvragen en evaluaties van onderzoeksgroepen. Ze kunnen ook een toegevoegde waarde hebben voor wijzen van Erkennen & Waarderen van wetenschappers gebaseerd op rijkere metadata. Daarnaast vraagt zowel de maatschappij als het bedrijfsleven om snelle en transparante overzichten waar welke kennis geproduceerd wordt en te hergebruiken is.
 

Huidige werkwijze

De manier waarop gegevens met betrekking tot publicaties en andere wetenschappelijke output worden verwerkt en geanalyseerd, heeft een cruciale invloed op de oordelen over het onderzoek succes van wetenschappers, instellingen en landen. Deze gegevens met betrekking tot wetenschappelijke communicatie worden beheerd in discrete, niet-verbonden en soms gesloten, commerciële systemen. Dergelijke verzamelingen zijn nauw verbonden met de interface om de gegevens op te vragen en bijhorende services worden vaak geleverd door commerciële partijen. Dit beperkt de krachtige mogelijkheden van deze gegevens - degene die de interface maakt, bepaalt welke soorten vragen kunnen worden gesteld en of deze open en breed toegankelijk zijn. Op dit moment zijn de publieke partijen sterk afhankelijk van systemen van commerciële partijen met hun eigen voorwaarden en regels.


Ambitie

Naast het FAIR zijn van metadata, is het daarom essentieel dat deze gegevens en analyses betrouwbaar, volledig, transparant en reproduceerbaar zijn. Op deze manier blijft deze informatie in beheer van publieke partijen en worden zowel de academische soevereiniteit als de publieke waarden geborgd. Het is de gezamenlijke ambitie van de Nederlandse onderzoeksinstellingen dat deze gegevens over het onderzoek voor anderen open toegankelijk is, hergebruikt en verrijkt kan worden en beschreven wordt volgens bestaande open standaarden, identifiers, ontologieën en thesauri. Open beschikbaarheid van metadata en de informatieservices die daarop gebouwd kunnen worden, zijn een groeipotentieel voor de BV Nederland en niet alleen voor het wetenschappelijk onderzoek zelf.


Taskforce en guiding principles
Om de ambitie vorm te geven is begin 2020 een Taskforce opgericht. De Taskforce heeft conform haar opdracht eerst gewerkt aan Guiding Principles die geïmplementeerd zijn bij het nieuwe contract met Elsevier. Daarnaast is een open consultatie gehouden over deze principes die momenteel verwerkt worden tot een bijgestelde versie. Het is de bedoeling dat deze principes gaan gelden voor toekomstige contracten met alle publieke en private aanbieders van onderzoekinformatiesystemen.

 

Haalbaarheidsstudie Open Knowledge Base
Vervolgens is een studie uitgezet naar de behoefte en haalbaarheid van een zogenaamde Open Knowledge Base (OKB) waarin alle data uit onderzoeksinformatie-systemen open beschikbaar zijn. In december 2020 is het conceptrapport van de haalbaarheidsstudie naar een OKB bekend gemaakt. De reacties hierop zijn verwerkt in het definitieve eindrapport. Wat betreft de invulling gaat het rapport uitgebreid in op de context van een OKB, hoe een OKB eruit kan zien ten opzichte van bestaande systemen en de verschillende ontwikkelscenario’s. Op basis van het eindrapport van Dialogic kan geconcludeerd worden dat het wenselijk en technisch haalbaar is als het Nederlandse wetenschapsveld een open infrastructuur inricht voor de metadata en analyses van wetenschappelijk onderzoek. De komende maanden zal de Taskforce in gesprek gaan met het wetenschapsveld over de opzet van een OKB. 


Eindrapport Haalbaarheidsstudie Open Knowledge Base