Print
 
 

Onderzoek aan de universiteiten heeft impact op de maatschappij

Zowel het fundamentele en grensverleggende als het toegepast onderzoek van de Nederlandse universiteiten dragen bij aan vooruitgang in de samenleving. Sommige fundamentele wetenschappelijke doorbraken zullen pas jaren later kunnen worden toegepast. Een voorbeeld hiervan zijn de nanomachines van Nobelprijswinnaar Ben Feringa, de kleinste machines ter wereld. Volgens het Nobelcomité zijn ze vergelijkbaar met de elektromotor rond 1830. Toen lieten onderzoekers enthousiast krukassen en wielen draaien, zich niet bewust dat dit zou leiden tot onder andere wasmachines, ventilatoren en keukenmachines. Nanomachines zullen in de toekomst hoogstwaarschijnlijk worden gebruikt bij de ontwikkeling van nieuwe materialen, sensoren, medicijnen en energieopslag.

Doordat universiteiten deze verschillende typen onderzoek uitvoeren binnen een brede verscheidenheid aan disciplines, hebben zij zowel vandaag als morgen impact op de maatschappij. Sprekende voorbeelden en kengetallen van impact op de samenleving door universiteiten zijn te vinden in het e-zine Valorisatie in beeld.

 

Thema's:

Maatschappelijke relevantie van onderzoek

Vertrouwen in de wetenschap is hoog

Hoge citatiescore, grote wetenschappelijke impact



Maatschappelijke relevantie van onderzoek


De Nederlandse universiteiten werken intensief samen met het bedrijfsleven. Dit blijkt bijvoorbeeld uit de vele publicaties die zij samen met onderzoekers uit het bedrijfsleven schrijven, het aantal octrooien dat door universiteiten wordt aangevraagd, de omvang van inkomsten uit onderzoeksopdrachten (de zogenaamde derde geldstroom) en uit het aantal kennisintensieve startups dat door medewerkers en studenten wordt opgericht. Deze bijdragen zijn van doorslaggevend belang voor Nederland als kenniseconomie. Deze vormen van maatschappelijke impact zijn overigens beter kwantitatief te maken dan de niet-economische impact van universiteiten op de samenleving. Voorbeelden hiervan zijn de bijdragen aan het publieke debat via onder andere de media, betrokkenheid van universitaire medewerkers bij ‘evidence-based’ adviezen aan de regering en bijdragen aan de ontwikkeling van de regio en publieke sectoren (zoals zorg, cultuur, veiligheid en justitie). Op basis van in totaal 27 verschillende indicatoren stond Nederland in 2017 op de vijfde plaats van het European Innovation Scoreboard (EIS).

 

 

Vertrouwen in de wetenschap is hoog


De Nederlandse universiteiten staan midden in de samenleving. De belangrijke bijdragen die de Nederlandse universiteiten leveren komen overeen met het vertrouwen dat de samenleving in de wetenschap heeft. Zoals in de grafiek te zien is, is het vertrouwen in de wetenschap in Nederland hoog. Wetenschap is het instituut waarin Nederlanders volgens het Rathenau Instituut het meeste vertrouwen heeft, op enige afstand gevolgd door de rechtspraak, daarna de vakbonden, en de kranten en televisie.

 

 

Bovendien heeft de samenleving ook het vertrouwen dat de wetenschap positief bijdraagt aan een groot aantal maatschappelijke thema’s. Uit de Eurobarometer blijkt dat Nederlanders hoge verwachtingen hebben van de impact van de wetenschap op de belangrijke thema’s van deze tijd.

 

 

Hoge citatiescore, grote wetenschappelijke impact


Het onderzoek aan de Nederlandse universiteiten draagt bij aan de verdere ontwikkeling van een groot aantal wetenschappelijke thema’s, over de volle breedte van de wetenschappelijk disciplines. Wetenschappelijke publicaties die van belang zijn, worden geciteerd in andere publicaties. Een citatie is daarmee een indicatie van de kwaliteit en impact van een publicatie. Uit de grafiek blijkt dat het Nederlands onderzoek over de volle breedte meer impact heeft dan het wereldgemiddelde. Nederland scoort aanzienlijk hoger dan het internationale gemiddelde. Het is belangrijk dat de Nederlandse wetenschap over de hele breedte van hoog niveau is. De maatschappelijke vraagstukken van vandaag en morgen vergen immers samenwerking tussen veel verschillende disciplines. De hoge citatie-impact is een van de redenen dat de Nederlandse universiteiten tot de top 2% van de wereld behoren.