Print
 
 

Onderzoekskwaliteit

De hoge kwaliteit van het onderzoek van de Nederlandse universiteiten is met name terug te zien in competities voor internationaal onderzoeksgeld: de kwaliteit van Nederlandse onderzoeksvoorstellen wordt daarin als zeer hoog beoordeeld. Ook uit de citatie-impactscore van publicaties en de posities op de internationale rankings is af te lezen dat Nederlands onderzoek van hoge kwaliteit is. De kwaliteit van het Nederlandse onderzoek wordt gewaarborgd door het Standaard Evaluatie Protocol (SEP).

 

 

Return rates in Europese kaderprogramma’s

 

Wetenschappers uit heel Europa dienen subsidieverzoeken in bij de European Research Council (ERC) voor het doen van onderzoek. Binnen de ERC beoordelen wetenschappers de kwaliteit van de voorstellen. Alleen de beste aanvragen worden gehonoreerd. De voorstellen die Nederlandse onderzoeksinstellingen coördineren, worden door de ERC als zeer sterk beoordeeld. Als we kijken naar het absolute aantallen ERC-beurzen staat Nederland op een vierde plek: enkel het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Frankrijk ontvangen meer beurzen. Als we het aantal beurzen afzetten tegen het aantal inwoners per land, zijn er zelfs maar twee landen die beter presteren dan Nederland. 
 

 

Citatie-impact

 

Hoewel dit geen perfecte indicator is, wordt voor het beoordelen van de internationale wetenschappelijke invloed vaak gekeken naar het aantal keren dat een publicatie wordt geciteerd. Dit wordt ook wel de citatie-impactscore genoemd. Het idee hierachter is dat wetenschappers onderzoek citeren wanneer dit van hoge kwaliteit of innovatief is. In onderstaand grafiek is weergegeven welk deel van de publicaties van een land toebehoort tot de 10% meest geciteerde publicaties wereldwijd. Dit is afgezet tegen het aandeel publicaties dat tot stand is gekomen in samenwerking met buitenlandse universiteiten en wetenschappelijke instellingen. 
 

 

In de grafiek is te zien dat er een sterke samenhang is tussen de mate van internationale samenwerking en het aantal vaak geciteerde artikelen. Nederland scoort op beide indicatoren hoog. 58% van het aantal publicaties van de Nederlandse universiteiten is tot stand gekomen in samenwerking met buitenlandse universiteiten en het aandeel publicaties in de top 10% wereldwijd is 14%. Daarmee scoort Nederland ver boven het gemiddelde en behoort het tot de 5 best presterende landen.


Wanneer we de grafiek uitsplitsen naar universitair niveau zien we eenzelfde beeld. Alle Nederlandse universiteiten scoren ver boven het gemiddelde.
 

 

Deze sterke internationale positie biedt echter geen garanties voor de toekomst. De hoge kwaliteit van het onderzoek van de Nederlandse universiteiten is het gevolg van investeringen uit het verleden en van de efficiëntie van de organisatie van het Nederlandse onderzoek. Het is de vraag of deze positie behouden kan worden wanneer Nederland niet meer investeert in R&D

 

Internationale rankings

 

Een andere graadmeter voor de onderzoekskwaliteit is de positie van de universiteiten in de internationale rankings. De Nederlandse universiteiten presteren zowel goed in de World University Ranking van het Times Higher Education (THE) als de Shanghai Ranking van de Academic Ranking of World Universities (ARWU). Bij de THE staat Nederland met 13 universiteiten in de top 200 beste universiteiten. Bij de ARWU gaat het om 9 posities. Hiermee staat Nederland ten opzichte van andere landen respectievelijk op de vierde en vijfde plek. Wanneer we kijken naar het aantal posities op basis van het aantal inwoners per land dan stijgt Nederland zelfs naar de derde en tweede plek.
 

 

Standaard Evaluatie Protocol

 

De evaluaties van wetenschappelijk onderzoek worden uitgevoerd met het Standaard Evaluatie Protocol (SEP) ontwikkeld door KNAW, NWO en VSNU. Het huidige SEP functioneert voor de periode 2015-2021.


Het Standaard Evaluatie Protocol (SEP) beschrijft de doelstellingen en methodiek van de zesjaarlijkse evaluaties van het wetenschappelijk onderzoek dat aan de universiteiten en in de NWO- en KNAW-instituten wordt verricht. Het SEP vormt sinds de jaren 90 de kern van het stelsel voor kwaliteitszorg van onderzoek en heeft zijn grote waarde inmiddels bewezen. In 2013 is het SEP 2009-2015 geëvalueerd en door de VSNU, NWO en KNAW geheel herzien om het stelsel beter te laten aansluiten op de eisen die wetenschap en maatschappij nu stellen.